Als een nu gekozen adaptatiestrategie in de toekomst aangepast of veranderd moet worden, dan kost dat geld. Door verder in de toekomst te kijken, kunnen volgens onderzoekers van Deltares en de Vrije Universiteit economische en maatschappelijke kosten worden vermeden. ‘Wat vandaag logisch lijkt, kan uiteindelijk veel duurder uitpakken.’
De investeringen die gedaan moeten worden als een adaptatiestrategie moet worden veranderd, heten ‘overstapkosten’. “Als er wordt geïnvesteerd in waterveiligheid kijken we op dit moment voornamelijk naar de kosten en baten binnen de levensduur van een maatregel”, legt Anoek van Tilburg (Deltares en de Vrije Universiteit) uit.
Als onderdeel van haar proefschrift analyseerde Van Tilburg of de keuze voor een waterveiligheidsmaatregel verandert als ook toekomstige economische en maatschappelijke kosten worden meegewogen. Hierover publiceerde ze onlangs een paper in het tijdschrift Climate Risk Management. Voor haar onderzoek splitste Van Tilburg de kosten en baten uit per generatie en bekeek eventuele consequenties op lange tijdschalen, tot wel 275 jaar.
“Voor dit paper hebben we gekeken naar een bestaand plan voor een klimaatdijk in Den Helder.” Dit is een plan waarbij een robuuste dijk wordt aangelegd, die geschikt is om een zeespiegelstijging tot 3,5 meter op te vangen, later mogelijk zelfs 5 meter. Op de dijk worden woningen gebouwd.
Dit plan werd vergeleken met een standaard dijkverhoging, waarbij huizen niet op, maar achter de dijk worden gebouwd. “Bij een beperkte zeespiegelstijging heeft de klimaatdijk meer baten dan standaard dijkversterking, met name door verbetering van ruimtelijke kwaliteit en verhoging van de woningvoorraad. Bij een zeespiegelstijging van meer dan 5 meter maken hoge overstapkosten het robuuste plan echter minder aantrekkelijk voor de toekomstige generatie die deze kosten zal dragen dan standaard dijkverhoging. Hoewel het waarschijnlijk nog heel lang zal duren voor de zeespiegelstijging boven de 5 meter komt, kunnen we bij deze casus dus vaststellen dat een keuze nu ook later economische gevolgen heeft.”
Dat gegeven maakt het volgens Van Tilburg zo belangrijk om overstapkosten te berekenen en mee te nemen in de afweging. “Ik denk dat het bij minder robuuste maatregelen dan de casus in Den Helder doorslaggevend kan zijn. Maar zelfs als dat niet het geval is, is het goed om de kosten mee te nemen. Zo kun je namelijk een eerlijk beeld schetsen van kosten die door volgende generaties opgebracht moeten worden.”
