In opdracht van waterschap Amstel, Gooi en Vecht onderzocht NMI Agro de effectiviteit van beheerpakketten voor de ecologische waterkwaliteit in door agrariërs beheerde sloten. ‘De pakketten werken, maar om ze effectiever te maken is finetuning nodig.’
Agrariërs kunnen vergoedingen krijgen om beheersmaatregelen te nemen, die de waterkwaliteit in hun sloten zouden moeten verbeteren. “Er zijn verschillende natuur- en landschapsbeheerpakketten”, vertelt Laura Moria van NMI Agro. “Maar er vallen vier hoofdcategorieën te onderscheiden. Er zijn pakketten over de manier waarop wordt gebaggerd, over de botanische weiderand of natuurvriendelijke oevers en over ecologisch slootschonen.”
Laura MoriaWaterschap Amstel, Gooi en Vecht was benieuwd naar de effectiviteit van deze pakketten en daarom verrichte NMI Agro onderzoek. “We hebben gekeken naar de data die zijn verzameld door de agrariërs zelf in de citizen science-tool (s)Ken je sloot. Al snel werd duidelijk dat het heel moeilijk is om effecten toe te schrijven aan de pakketten omdat locaties met en zonder beheerpakket niet onder vergelijkbare omstandigheden zijn onderzocht. Daarom hebben we ook de monitoringsdata van het waterschap gebruikt om het effect te onderzoeken.”
Moria en haar collega’s concluderen dan ook dat er positieve signalen zijn vastgesteld, ondanks dat ecologie een complexe puzzel is. “Zo zien we een grotere soortenrijkdom van planten die deels boven- en deels onderwater groeien bij sloten die met pakketten worden beheerd. Aan de andere kant zien we geen significante verbetering van de planten die onderwater groeien. Om de pakketten meer effect te laten hebben, is echt nog finetuning nodig. De nadruk zou niet alleen moeten liggen op hoe je beheert, maar juist ook op een goede afstemming van het beheer op de lokale situatie.”
De onderzoekers pleiten er daarom voor de effecten van de pakketten gericht en gestandaardiseerd te gaan monitoren. “En we moeten ook kijken naar de uitvoering van de pakketten. De timing van de beheersmaatregelen en de manier waarop ze worden uitgevoerd hebben invloed op de effecten. Goede communicatie tussen waterschap, agrarische collectieven en agrariërs is daarbij ook van belang.”
Moria blijft ervan overtuigd dat agrarisch waterbeheer een belangrijke bijdrage kan leveren aan de ecologische waterkwaliteit. “Maar het is wel goed om te beseffen dat waterkwaliteit van veel factoren afhangt. Dus verbeteringen zijn alleen haalbaar als beheer, hydrologie, nutriëntenbelasting en oeverstructuur in samenhang worden aangepakt en effecten systematisch en gebiedsspecifiek worden gevolgd.”
