Verspreid over Nederland liggen duizenden poelen die van groot belang zijn voor amfibieën, libellen en waterplanten. Met het onderhoud is het echter vaak slecht gesteld en daar willen Stichting Landschapsbeheer Gelderland en RAVON verandering in brengen. Ze mobiliseren vrijwilligers om poelen te beoordelen.
Alleen al in Gelderland liggen volgens de twee organisaties ruim 11.500 poelen, die vaak niet of nauwelijks beheerd worden. Ze groeien dicht, raken overschaduwd en ‘verlanden’, waardoor ze minder waardevol zijn voor flora en fauna.
Oorspronkelijk waren deze stilstaande wateren vaak bedoeld als drinkwaterplaatsen voor het vee, maar ze kunnen ook aangelegd zijn als wasplaatsen, brandblusvijvers, siervijvers of afgravingen voor zand, grind of klei. Door schaalvergroting in de landbouw, daling van het grondwaterpeil en vervanging door zelfdrinkinstallaties zijn veel poelen verdwenen.
Juist omdat ze variatie brengen in een terrein, en daarmee de soortenrijkdom bevorderen, is het volgens de initiatiefnemers belangrijk om de poelen die er nog zijn goed te onderhouden. Daarvoor werken ze in het project Poelen.nu samen met poeleigenaren en vrijwilligers aan goed onderhouden en schone poelen op het Gelderse platteland.
Eerst pilot
Na een succesvolle pilot in Apeldoorn, Heumen en Berkelland willen Stichting Landschapsbeheer Gelderland en RAVON nu “de stap naar heel Gelderland” zetten. Dat betekent dat ze vrijwilligers opleiden om poelen te beoordelen op achterstallig onderhoud aan de hand van knelpunten als vermesting, beschaduwing en droogval.
Hun waarnemingen delen ze vervolgens via een interactieve poelenkaart op de website poelen.nu. "Hiermee kunnen we een belangrijk signaal afgeven naar eigenaren, beheerders en beleidsmakers en zo het gewenste beheer uitgevoerd te krijgen."
In twee webinars, op 14 april en 19 mei, leren potentiële vrijwilligers waarom poelen belangrijk zijn, hoe ze achterstallig onderhoud herkennen en hoe de digitale poelenkaart werkt. Ook het beheer en onderhoud komt aan de orde, dus poeleigenaren mogen ook aanschuiven.
Poelenwerkgroepen
In Apeldoorn, Heumen en Berkelland zijn nu twee poelenwerkgroepen opgericht en werken vrijwilligers aan de inventarisatie. Ook in Noord-Brabant en Zeeland loopt al een poelenproject; Brabants Landschap organiseert op 22 mei een cursus in Haaren.
