Beeldvorming heeft \'geen doorslaggevende rol gespeeld\' in het besluit om geen monsters van rioolslib te nemen in de periode na het chroom-6-incident bij vliegtuigbouwer Fokker in Hoogeveen. Dat heeft de Gemeente Hoogeveen vandaag laten weten in reactie op vragen van H2O.
Het gaat om het incident dat in oktober 2024 plaatsvond, toen bij Fokker een behandelbad met chroom-6 overstroomde en binnen drie kwartier zo’n 1,4 kilo van de kankerverwekkende stof in het gemeentelijk riool verdween. Uit een interne evaluatie die RTV Drenthe onlangs in handen kreeg, bleek dat ambtenaren vinden dat de gemeente de ernst van het incident gebagatelliseerd en verzwegen heeft, en dat angst voor onrust en gezichtsverlies een gedegen onderzoek naar het incident in de weg heeft gestaan.
Ook wilde burgemeester Martijn Breukelman voorkomen dat inwoners mensen in \'witte pakken\' zouden zien, daarbij doelend op de persoonlijke beschermingsmiddelen die nodig zijn voor het bemonsteren van chroom-6-houdend rioolslib en afvalwater. “Dan lekt mogelijk een deel van het verhaal naar buiten”, zou een beleidsadviseur in een e-mail hebben geschreven. Ook gaven ambtenaren aan dat ze ‘verbazing en onkunde’, ‘controleverlies’ en ‘frustratie’ ervoeren over de manier waarop de gemeente met het incident omging, en ‘mocht iemand niet praten’.
‘Pleuris-meter’
Dat dit incident heeft plaatsgevonden is pas in december 2025 publiek bekend geworden, nadat het Dagblad van het Noorden documenten had opgevraagd en er twee artikelen over publiceerde. Vorig jaar lijkt de gemeente wel even op het punt te hebben gestaan om het incident zelf naar buiten te brengen, maar dat is uiteindelijk nooit gebeurd, schreef RTV Drenthe vorige week. Volgens documenten die de omroep heeft ingezien had de gemeente brieven met uitleg voor de politiek, het eigen personeel en de media klaarliggen, en zou de gemeente een dag voor het nemen van de rioolslibmonsters (wat pas in april 2025 gebeurde) een persbericht versturen.
Vervolgens zou de gemeente bijhouden wat er in de media werd gezegd, en als voorbijgangers de metingen zouden zien en daarover zouden bellen, moest het klantencontactcentrum antwoorden klaar hebben. Woorden als voorzorgsmaatregel, onderzoek en transparantie kregen daarbij de voorkeur; woorden als gevaar en spoed moesten worden vermeden.
In het plan kwam ook een \'pleuris-meter\' voorbij. “Wat die precies meet staat er niet bij, maar uit de context lijkt het te gaan om een inschatting van de onrust na bekendmaking van het nieuws”, aldus de Drentse omroep. Afhankelijk van hoe de pleuris-meter zou uitslaan, zou de gemeente ook nog iets over het incident op sociale media plaatsen. “Gek genoeg is er geen gebruik gemaakt van de hele strategie”, concludeerde RTV Drenthe. “In april 2025 zijn de metingen stilletjes uitgevoerd en het publiek werd niet ingelicht over de situatie.”
Reactie gemeente
Naar aanleiding van ons eerdere artikel legden we twee weken geleden enkele vragen aan de gemeente en de omgevingsdienst voor. In de beantwoording die vandaag terugkwam houdt de gemeente de deur grotendeels dicht. Op de vraag hoe de gemeente reflecteert op de omgang met het incident, wordt niet ingegaan. De evaluatie zal ook niet openbaargemaakt worden, op grond van bepaalde uitzonderingsgronden van de Wet open overheid, onder andere over persoonlijke beleidsopvattingen.
De gemeente ontkracht het beeld dat een vrees voor het ‘naar buiten lekken’ van het incident de reden is geweest dat er in de periode na het incident geen monsters van rioolslib of afvalwater zijn genomen. “Bij de afweging over bemonstering heeft het college zich laten leiden door inhoudelijke overwegingen, met name rond de beoordeling van mogelijke risico’s voor de volksgezondheid”, schrijft een woordvoerder. “In dat kader is ervoor gekozen om eerst het advies van de GGD af te wachten, dat op korte termijn werd verwacht. Zoals aangegeven heeft beeldvorming geen doorslaggevende rol gespeeld in de overwegingen. Het college maakt altijd een integrale afweging, waarbij alle relevante aspecten worden meegewogen.”
Amerikaanse klanten
Op grond van zijn milieuvergunning had Fokker verf op basis van chroom-6 uiterlijk in 2018 moeten vervangen door verf op basis van een andere corrosiewerende stof (zoals magnesium). Toch gebruikt het bedrijf de stof nog steeds, volgens de omgevingsdienst omdat Amerikaanse klanten (Boeing, Lockheed Martin, Raytheon Gulfstream) daar belang aan hechten.
Volgens de omgevingsdienst dient ‘rekening te worden gehouden met politieke en bestuurlijke belangen in verband met internationale belangen/betrekkingen die spelen binnen Fokker’. De gemeente bevestigt desgevraagd dat Fokker nog steeds chroom-6 gebruikt, maar ontkracht dat ‘overwegingen zoals internationale of bestuurlijke belangen’ daar een rol in spelen en zegt ‘geen inzicht in het klantenbestand van Fokker’ te hebben.
‘Tribunaal’
Op verzoek van de raadsfracties van D66, GroenLinks, PvdA en de ChristenUnie, die eerder al gezamenlijk vragen indienden bij het college van burgemeester en wethouders, organiseert de gemeenteraad op 12 mei een dialoogavond. De oorspronkelijke bedoeling hiervan was dat Fokker, het college van B&W, de GGD en de omgevingsdienst ‘tekst en uitleg’ zullen geven. Fokker wil echter niet naar deze avond komen.
Dat is slecht gevallen bij de gemeenteraad, blijkt uit een brief die RTV Drenthe inzag. Volgens raadslid Johannes Prakken (D66) heeft Fokker aangegeven niks meer toe te kunnen voegen aan het gesprek; alle informatie zou al eens schriftelijk gedeeld zijn. “Een gemiste kans”, vindt Prakken.
Gisteravond is in de raadsvergadering besloten om een brief naar Fokker te sturen met het verzoek om toch te komen, aldus het Dagblad van het Noorden. Ook is uitstel van de avond naar 18 juni aangeboden. Volgens een meerderheid van de gemeenteraad is aanwezigheid van Fokker ‘van groot belang om een goed beeld te kunnen krijgen van het proces’. D66, GroenLinks-PvdA, Gemeentebelangen, CDA, ChristenUnie en SP waren het daarover eens althans; Forum voor Democratie, de SGP en Echt Hoogeveen waren tegen. SGP-fractievoorzitter Brand van Rijn vergeleek de dialoogavond zelfs met een ‘tribunaal’.
