De Tweede Kamer heeft de regering opgedragen een onderzoek te doen naar mogelijkheden en consequenties van landaanwinning langs de Noordzeekust. Dat is de strekking van een motie die dinsdag 7 april is aangenomen in de Tweede Kamer bij de behandeling van de Nota Ruimte. In de Nota Ruimte staat dat zeewaartse uitbreiding van Nederland vooralsnog niet is toegestaan, omdat de zandvoorraad in de Noordzee nodig is voor de bestaande kustverdediging.
Op initiatief van Pieter Grinwis (ChristenUnie) is per motie dit uitgangspunt uit de Nota Ruimte verwijderd. De motie kreeg steun van Peter de Groot (VVD), Robert van Asten (D66) en een meerderheid van de Kamer. Grinwis stelt dat 9 procent van het Nederlandse Noordzeegebied is aangewezen voor zandwinning. Daarvan wordt slechts 0,3 procent jaarlijks gebruikt voor zandsuppleties langs de Noordzeekust. Ook benadrukt de motie dat de ecologische schade door zandwinning op de zeebodem zich na zes jaar herstelt.
Omdat er in Nederland dringend behoefte is aan meer ruimte voor met name industrie, doet Grinwis het voorstel om landaanwinning in de Noordzee te verkennen. Hij verwijst naar de Derde Maasvlakte en het initiatief Delta21. Het plan Delta21 is in 2015 gelanceerd voor de zuidwestelijke Delta. Het beoogt de vorming van een duinenrij en een afsluitbare waterkering tussen de Kwade Hoek van het eiland Goeree Overflakkee en de Tweede Maasvlakte.
Door deze zeewaartse kustverdediging ontstaat een meer van circa 20 vierkante kilometer voor de Haringvlietsluizen. Het estuarium-meer vergroot het brakke natuurareaal en is gunstig voor trekvissen die nu slechts zijn aangewezen op een kier in de Haringvlietdam. Bovendien vergroot dit meer de hoogwaterveiligheid van steden in de benedenloop van de Rijn en Maas.
Markermeer
ChristenUnie-Kamerlid Grinwis kreeg in de Tweede Kamer ook brede steun voor een motie die hij samen met VVD en D66 indiende om landaanwinning in het IJsselmeer en Markermeer toe te staan voor de bouw van een nieuwe stad of steden. De vorige minister van Infrastructuur en Waterstaat had het idee voor IJstad ontraden, omdat het een te grote claim zou leggen op de zoetwatervoorraad.
Volgens Grinwis is de capaciteit voldoende en vermindert een nieuwe stad in het Markermeer de waterbergingsruimte slechts mondjesmaat. Daarom wil hij dat de regering onderzoek instelt naar landaanwinning in het Markermeer en IJmeer voor woningbouw of nieuwe natuur, zoals uitbreiding van de Marker Wadden. Deze ruimtelijke ontwikkelingen waren aanvankelijk ontraden in de Nota Ruimte.
