Zelfs als de uitstoot van broeikasgassen vanaf nu niet meer toeneemt, kan de zeespiegel rond Aruba, Curaçao en Sint Maarten na 2100 met zeker 1 meter stijgen. Dat blijkt uit de nieuwe klimaatscenario’s voor de drie eilandstaten in het Caraïbisch gebied, die in samenwerking met het KNMI zijn opgesteld.
De klimaatscenario’s beschrijven op basis van waarnemingen en modelgegevens het verwachte klimaatbeeld voor 2050 en 2100. Ze dienen als bouwsteen voor de nationale klimaatadaptatieplannen waar de overheden van de drie landen momenteel aan werken.
Robert-Jan Moons"Het is voor het eerst dat de meteorologische instituten van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland zo intensief hebben samengewerkt", zegt projectleider Robert-Jan Moons van het International Panel on Deltas and Coastal Areas (IPDC). Dat platform werd in 2023 op initiatief van de Nederlandse overheid opgericht om ontwikkelingslanden en kleine eilanden te ondersteunen bij klimaatadaptie.
De scenario’s zijn op een vergelijkbare manier berekend als de scenario’s die het KNMI in 2023 maakte voor Nederland en voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Ze laten zien hoe factoren als temperatuur, windsnelheid, neerslag en zeeniveau kunnen veranderen.
Warmer dan de warmste maand
Iris KeizerDe meerwaarde van de nieuwe scenario’s is dat ze dankzij het gebruik van lokale data veel beter dan gegeneraliseerde klimaatmodellen tonen hoe klimaatverandering specifiek deze drie eilanden beïnvloedt. "Ze zijn veel meer toegesneden op de lokale omstandigheden", legt klimaatonderzoeker Iris Keizer van het KNMI uit. "En we hebben intussen ook geleerd, dus er zitten de nodige verbeteringen in."
Omdat de toekomstige mondiale uitstoot onzeker is, zijn de scenario’s gebaseerd op verschillende aannames voor emissies (laag, midden, hoog) en regionale neerslag (sterk verdrogend, gematigd verdrogend). Daaruit blijkt dat de verschillen in de mogelijke uitkomsten voor 2100 groot zijn.
Zo kan de gemiddelde jaarlijkse temperatuur bij hoge uitstoot in 2050 met 1,3 graden Celsius stijgen tot wel 3,3 graden Celsius in 2100. In dat geval worden de traditioneel koelste maanden (december tot februari) zelfs warmer dan de warmste maand in het huidige klimaat. Blijft de uitstoot mondiaal laag, dan blijft de temperatuurstijging beperkt tot 0,7 graden Celsius in 2100.
Langere droge periode
In de meest extreme scenario\'s kan de gemiddelde regenval tegen het einde van de eeuw met de helft zijn afgenomen ten opzichte van nu. Bij gunstiger scenario’s blijft de droogte beperkt en op Sint Maarten kan de neerslag dan zelfs licht toenemen. Een droger toekomstbeeld betekent mogelijk een langere droge periode en minder regen tijdens het regenseizoen.
De zeespiegel zou op de lange termijn, na 2100, onder invloed van onder andere smeltende ijskappen zeker met meer dan 1 meter kunnen stijgen, zelfs als de uitstoot van broeikasgassen vanaf nu niet meer zou toenemen. Als dat wel gebeurt, zou het om meerdere meters kunnen gaan.
"De belangrijkste conclusie is dat de invloed van wereldwijde emissies van broeikasgassen van enorme invloed is op de eilanden", aldus Moons. "Dat wisten we misschien al wel, maar nu is het wetenschappelijk bewezen."
Oproep tot klimaatactie
De nieuwe klimaatscenario’s schetsen mogelijk een somber beeld, maar zijn vooral een oproep tot klimaatactie, aldus de initiatiefnemers. De grote verschillen laten volgens hen duidelijk zien waarom het zo belangrijk is om de mondiale uitstoot te beperken. Daarnaast kunnen de scenario’s lokale beleidsmakers helpen om de juiste maatregelen te nemen en investeringen te plannen.
Jonathan Zoetrum "Samen met de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten en met andere stakeholders zijn wij al bezig om risicoanalyses te maken", vertelt klimaatwetenschapper Jonathan Zoetrum van het Meteorological Department Curaçao.
"En we zijn historische meteorologische gegevens aan het digitaliseren, zodat informatie over het weer beter toegankelijk wordt voor toekomstig klimaatonderzoek. Dat is ook een onderdeel van dit project."
