Een vierjarige veldstudie naar een drijvend zonnepark op de Noordzee geeft nieuw inzicht in de milieueffecten van offshore zonne-energie. Uit het onderzoek blijkt dat een kleinschalig zonnepark geen meetbare veranderingen veroorzaakt in stroming en watermenging. De installaties worden wel snel gekoloniseerd door mariene organismen.
Het onderzoek vond plaats tussen 2021 en 2025 binnen het North Sea Two-project. Onderzoekers monitorden een operationeel offshore zonnepark en richtten zich daarbij op vier thema’s: stroming, het voedselweb, biodiversiteit en het gebruik van het gebied door zeevogels en zeezoogdieren.
Ninon MavrakiNinon Mavraki, marien ecoloog bij Wageningen Marine Research, voerde een deel van het onderzoek uit. “We hebben de biodiversiteit van aangroei bij een klein zonnepark onderzocht. Daarnaast is de locatie van het zonnepark van belang. De stroming in de Noordzee is vrij krachtig. Alles beweegt supersnel en dat betekent dat sommige effecten misschien niet in de directe omgeving van het zonnepark zichtbaar zijn.”
Uit het onderzoek blijkt dat het zonnepark geen meetbare invloed had op stroming en watermenging. De variaties rond de installaties vallen binnen de natuurlijke fluctuaties door getijden en golfslag. Het harde substraat van het zonnepark bleek aantrekkelijk voor organismen. Binnen korte tijd vestigden zich verschillende soorten op de installaties. In totaal zijn 47 soorten gevonden, bijvoorbeeld mosselen en zeepokken.
“Je ziet dat zulke structuren heel snel onderdeel worden van het ecoysteem”, stelt Mavraki. “Het aantal soorten dat we terugzagen bij het zonnepark is best groot. Maar kijk je naar de biomassa, dan is dat niet extreem veel. Mosselen zijn wel wat zwaarder, maar dat geldt niet voor kleinere, vaak exotische organismen die we aantroffen. Het was al bekend dat structuren als zonneparken in een zee als stepping stone kunnen dienen voor exotische soorten, maar we weten echt nog niet goed wat het op de langere termijn betekent.”
Mavraki pleit daarom voor vervolgonderzoek om te ontdekken hoe ecosystemen zich op langere termijn ontwikkelen bij zonneparken op zee. “Natuurlijk kunnen we de gegevens die we hebben verzameld extrapoleren en gebruik maken van onderzoek in het laboratorium. Maar die uitkomsten wil je uiteindelijk wel valideren en daarvoor is echt nog veel onderzoek ter plaatse nodig. Zeker naar de effecten van grotere zonneparken. Maar we weten bijvoorbeeld ook nog weinig van de effecten als zonnepanelen en windmolens op zee gecombineerd worden.”
