Negen natuurorganisaties maken zich zorgen over het plan van TenneT en het ministerie van Klimaat en Groene Groei om de stroom van een nieuw windpark naar het vasteland te brengen via Nationaal Park Schiermonnikoog en het wantij van de oostelijke Waddenzee. ‘Samen de meest ongerepte en op papier best beschermde natuurgebieden van Nederland.’
“Deze keuze valt niet uit te leggen”, aldus Jorien Bakker, Waddenambassadeur van Natuurmonumenten, vandaag in Trouw. “Ambtenaren beloofden de risico’s in kaart te brengen, maar dat hebben ze onvoldoende gedaan.”
Bakker spreekt namens negen organisaties – Natuurmonumenten, de Waddenvereniging, Stichting Het Groninger Landschap, It Fryske Gea, Friese Milieu Federatie, Natuur- en Milieufederatie Groningen, Stichting WAD, Vogelbescherming Nederland en Stichting De Noordzee – die samen bezwaar maken. Niet tegen de stroomkabels an sich – de natuurorganisaties benadrukken vóór windenergie op zee te zijn – maar tegen het gekozen tracé.
Doordewind
De stroomkabels zijn nodig om het windpark Doordewind, dat boven de Waddeneilanden zal komen te liggen, aan te sluiten op het hoogspanningsnet in de Groningse Eemshaven. Hiervoor zijn verschillende routes mogelijk. Behalve de Schiermonnikoog-Wantij-route gaat het om een tracé door de Oude Westereems in het grensgebied met Duitsland, en een 26 kilometer lange tunnel naar de Eemshaven.
Ook deze alternatieve opties doorkruisen de Waddenzee, maar dan door een gebied waar al vaarroutes zijn en al kabels en leidingen liggen. Volgens de natuurorganisaties zouden deze routes minder negatief uitpakken voor de flora en fauna van het Waddengebied, die al onder druk staan door de stapeling van visserij, gas- en zoutwinning, baggeren, recreatie, aanlanding van windenergie en klimaatverandering.
Tijdswinst?
Daarbij benadrukken de natuurorganisaties dat ook de initiatiefnemers zelf en de Commissie MER tot de conclusie waren gekomen dat de tunnelvariant en het Oude Westereemstracé waarschijnlijk minder schadelijk voor de natuur zouden zijn. Toch wordt nu voor de Schiermonnikoog-Wantij-route gekozen, om 3 tot 5 jaar tijdwinst te behalen.
‘Onaanvaardbaar’, luidt het gezamenlijke bezwaar, ‘omdat er technisch uitvoerbare alternatieven zijn die minder schadelijk zijn voor de waddennatuur’. Bovendien is de keuze volgens de natuurorganisaties ‘geheel tegen eerdere afspraken in om het Waddengebied maar één keer te doorsnijden’.
Daarnaast betwijfelt men of er onderaan de streep daadwerkelijk tijdwinst geboekt zal worden door de alternatieve tracés nu te laten afvallen. Volgens de natuurorganisaties zou het juist in het eigen belang van TenneT en het ministerie zijn om ook de andere tracés te blijven onderzoeken, om ‘serieuze vertraging van de energietransitie’ te voorkomen als het voorkeurstracé niet vergunbaar blijkt te zijn door niet te mitigeren of compenseren natuurschade.
Behoorlijk bestuur
Vorig jaar klommen de partijen ook al in de pen, omdat de plannen volgens hen ‘ernstig tekort[schoten] bij het voorkomen van negatieve of significante effecten op de Waddennatuur’, en de besluitvorming niet zou voldoen aan ‘de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (..), waaronder het evenredigheidsbeginsel, het motiveringsbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel’.
Ook nu betreuren de partijen het proces, waarbij opgemerkt wordt dat er ‘slechts één startbijeenkomst is geweest voor de natuur- en milieuorganisaties’, en dat het ministerie een besluit neemt wat in zou gaan tegen het ‘eenduidige regionale geluid’ van lokale overheden, boeren, bedrijven en inwoners. “Wat is participatie dan nog waard?”
De organisaties roepen TenneT en staatssecretaris Jo-Annes de Bat op om kabels en leidingen zo veel mogelijk te bundelen en om de twee afgevallen tracés ‘net zo serieus’ te onderzoeken als het voorkeurstracé. “Wij doen een klemmend beroep op de nieuwe staatssecretaris om alle mogelijke routes eerlijk en zorgvuldig te onderzoeken. Pas daarna kan worden gekozen voor de oplossing die het minste schade aanricht aan natuur.”
