In grondwaterbeschermingsgebieden kunnen zonneparken een risico vormen voor de grondwaterkwaliteit. Dat standpunt heeft de Provincie Overijssel maandag bij de Raad van State verdedigd, in een geschil over de vraag of de exploitant van een zonnepark de lokale grondwaterkwaliteit moet monitoren.
Het gaat om een (reeds aangelegd) zonnepark van 3,5 hectare op landbouwgrond in het Holtense buurtschap Dijkerhoek. Het zonnepark bevindt zich in een waterwingebied, en op grond van de omgevingsverordening van de provincie is het zonder ontheffing verboden om ‘grote en grootschalige projecten tot stand te brengen, te wijzigen of uit te breiden, voor zover de risico’s op verontreiniging van het grondwater voor de waterwinning toenemen’.
\'Onnodige moeite\'
De exploitant, Zonnepark Holten BV, heeft de benodigde ontheffing aangevraagd omdat de provincie dat nodig achtte, maar vocht de verlening van deze ontheffing vervolgens aan. De exploitant vindt namelijk dat het zonnepark geen groot project is, dat een zonnepark geen risico’s met zich meebrengt voor de grondwaterkwaliteit, en dat de verplichtingen die aan de ontheffing verbonden zijn (om de grondwaterkwaliteit te monitoren) tot ‘onnodige kosten en moeite’ leiden.
In 2023 leidde het tot een rechtszaak, waarin de provincie in het gelijk werd gesteld. Bij een grondgebonden zonnepark, oordeelde de rechter toen op basis van onderzoek van het RIVM, kan ‘bij de aanleg en het gebruik ervan sprake zijn van verschillende risico’s op verontreiniging van het grondwater en aantasting van de kwaliteit van de drinkwatervoorziening’.
Uitloogbare materialen
Dat risico zit hem in het mogelijk vrijkomen van schadelijke stoffen bij brand, en het gebruik van uitloogbare materialen. Uit zonnepanelen, draagconstructies, funderingen en bekabeling kunnen, zowel bij normaal gebruik als tijdens onderhoudswerkzaamheden, potentieel schadelijke stoffen naar het grondwater uitlogen. Volgens de provincie is er bovendien nog te weinig bekend over de langjarige effecten van zonneparken op de bodem- en grondwaterkwaliteit; zodoende de monitoringsverplichting.
De exploitant liet het er niet bij zitten en ging in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank. Volgens woordvoerders van het bedrijf beroept de provincie zich op ‘algemeenheden over de risico’s van zonnepanelen in grondwatergebieden’, schreef Tubantia vandaag, en zou de provincie geen oog hebben voor de specifieke lokale situatie.
Langetermijneffecten
Volgens de exploitant blijkt uit een in 2020 uitgevoerde nulmeting vóór aanleg van het zonnepark, en een nieuwe meting in 2025, dat er tot dusver geen toename van gevaarlijke stoffen in het grondwater heeft plaatsgevonden. De provincie gaat het echter om de effecten op de grondwaterkwaliteit op langere termijn. Bovendien heeft de exploitant volgens de provincie niet alle risico’s in kaart gebracht, zoals emissies naar de bodem en het grondwater in geval van brand.
Naar verwachting doet de Raad van State over enkele weken uitspraak.
