De fracties van D66 en CDA hebben een tussenverslag geschreven waarin zij hun gezamenlijke agenda voor de komende jaren schetsen. Hoewel het document geen regeerakkoord is, bevat het wel voorstellen over de watersector. Het stuk, genaamd \'Samen aan de slag voor een sterker Nederland\', dient als basis om de standpunten van andere politieke partijen te peilen, met als doel een toekomstig regeerakkoord te vormen.
In het hoofdstuk over landbouw, natuur en stikstof kiezen D66 en CDA voor een integrale gebiedsgerichte aanpak waarin waterdoelen gelijkwaardig worden behandeld aan stikstof- en klimaatdoelen. De rijksoverheid moet duidelijke reductiedoelen stellen voor stikstof, CO₂ én water. Provincies moeten deze vervolgens per gebied uitwerken in concrete doelen, waarbij waterschappen een belangrijke rol spelen bij het tegengaan van verdroging, het verbeteren van waterkwaliteit en het herstel van ecosystemen.
De partijen benadrukken dat de huidige problemen niet alleen voortkomen uit stikstof, maar uit een breder disbalans tussen landbouw, natuur en watersystemen. Om dat te doorbreken wordt ingezet op grondgebonden landbouw, gesloten kringlopen en een betere balans tussen veedichtheid en omgevingskwaliteit.
Het verslag maakt duidelijk dat dit vraagt om keuzes. Rondom kwetsbare Natura 2000-gebieden willen beide partijen zone beleid invoeren waarin ruimte voor landbouw afhankelijk is van de milieudruk ter plaatse. In de nabijheid van gevoelige natuur moet stikstof en daarmee ook de druk op waterkwaliteit verder omlaag. De provincies moeten dit vertalen in gebiedsplannen die voldoen aan landelijke normen, voordat middelen worden vrijgegeven.
Waterkwaliteit wordt ook genoemd in het verslag. D66 en CDA willen het gebruik van schadelijke gewasbeschermingsmiddelen fors terugdringen via bindende nationale convenanten met glastuinbouw- en akkerbouwketens. De plannen omvatten doelen, tijdlijnen en aanvullende maatregelen als afspraken niet worden gehaald. De inzet richt zich direct op het verbeteren van waterkwaliteit, biodiversiteit en volksgezondheid. Tegelijk willen de partijen de toelating van minder schadelijke en groene middelen versnellen, waardoor telers beter kunnen omschakelen naar geïntegreerde gewasbescherming.
Energietransitie
Klimaat- en energiebeleid krijgt eveneens een koppeling met waterbeheer. De partijen benadrukken dat de energietransitie nu vastloopt door netcongestie en trage vergunningprocedures. Door deze problemen aan te pakken - onder meer via een Crisiswet Netcongestie, versnelling van wind op zee en investeringen in waterstof en warmtenetten - ontstaat volgens hen meer ruimte voor andere ruimtelijke en wateropgaven. Ook wordt de koppeling gelegd met klimaatadaptatie: de grote woningbouwopgave moet integraal worden gepland, met aandacht voor waterveiligheid, groen en waterrobuuste inrichting.
Voor natuurherstel zetten D66 en CDA in op langdurige financiering en betere samenwerking tussen provincies, waterschappen, boeren en natuurorganisaties. Verdroogde natuurgebieden moeten worden aangepakt met hydrologische maatregelen, en natuurgebieden moeten worden verbonden en vergroot om de veerkracht te versterken. Daarbij hoort ook stedelijke vergroening, zoals groene daken, natuurlijke vijvers en bloemrijke bermen, die expliciet worden genoemd als maatregelen waarin waterschappen samen met gemeenten en provincies kunnen optreden.
In het hoofdstuk economie, energie en klimaat benoemen de partijen water als een van de sleutelclusters waarin Nederland internationaal wil excelleren. Watertechnologie, maritieme innovatie en deltatechnologie worden strategisch van belang geacht voor het toekomstige verdienvermogen van het land.
LEES OOK
H2O Actueel: Watersector sluit zich aan bij oproep aan informateur: versterk het buitenlandbeleid én de Dutch Diamond
