De Gemeente Utrecht gaat vanaf morgen met spoed 113 bomen kappen, die in het Utrechtse Park Transwijk bovenop een reinwaterkelder van Vitens staan. Het dak van het rond 1960 aangelegde reservoir is niet berekend op het gewicht van de volwassen bomen die er vandaag de dag bovenop staan. Om risico’s voor de drinkwaterlevering te voorkomen, moeten de bomen wijken.
In december constateerde Vitens dat een beschadiging van de dakbedekking van dit reservoir de waarschijnlijke oorzaak is geweest van een bacteriologische besmetting met enterokokken in november. Door deze beschadiging heeft grondwater en/of regenwater mogelijk in het reservoir kunnen binnendringen, en zodoende de reinwaterkelder kunnen vervuilen. Door deze besmetting zag Vitens zich genoodzaakt om gedurende vier dagen voor zo’n 125.000 huishoudens in de regio een kookadvies af te geven.
De beschadiging is toen gerepareerd, maar in de huidige staat is het reservoir vatbaar voor nieuwe beschadigingen, en daarmee drinkwaterbesmettingen. Bouwkundig onderzoek dat Vitens vorig jaar liet uitvoeren liet namelijk zien dat het dak van het reservoir verschillende zwakke plekken vertoont en zo snel mogelijk vernieuwd moet worden. Uit het onderzoek bleek dat niet gegarandeerd kan worden dat het reservoir – een ondergrondse betonnen constructie die rond 1960 is aangelegd – het gewicht kan dragen van de bomen die er in de loop der jaren bovenop zijn gekomen. Behalve het gewicht van de bomen en het grondpakket gaat het hierbij ook om de extra windbelasting die de boomwortels op de grond overbrengen.
Verplanten niet mogelijk
De wortels en het (toenemende) gewicht van de bomen vergroten de kans op scheuren in het dak. Als er schade aan het reservoir ontstaat, komt de continuïteit van de drinkwaterlevering ‘per direct onder druk te staan’, zo schreef het college van burgemeester en wethouders vorig jaar juli aan de gemeenteraad. Het reservoir voorziet huishoudens in de gemeenten Utrecht, Houten, Bunnik en Odijk van drinkwater, en overige reservoirs hebben niet genoeg capaciteit om eventuele uitval op te vangen.
Aanvankelijk stonden er 116 bomen op het kelderdak; drie daarvan zijn al met spoed gekapt omdat ze een \'direct gevaar voor de omgeving\' vormden. Alternatieven voor kappen, waaronder verplanten, zijn samen met Vitens verkend. Verplanten bleek echter geen optie omdat het om bomen gaat die samen zijn opgegroeid en er bij verplanten onvoldoende wortels meekomen om ze elders te laten overleven.
\'Acuut en onbeheersbaar risico\'
Eerder dit jaar liet de gemeente nog weten dat voor het kappen van de bomen extra onderzoek nodig was vanwege mogelijke aanwezigheid van verblijfplaatsen van vleermuizen in de bomen. Volgens het college is de situatie echter te urgent geworden om de uitkomsten van dit onderzoek af te wachten, omdat er een \'acuut en onbeheersbaar risico op verstoringen van de drinkwaterketen\' is.
De kap van de bomen zal worden gecompenseerd met het terugplanten van 116 bomen; niet langer bovenop het drinkwaterreservoir, maar elders in het park en op andere locaties. Bovenop het reservoir komen struiken te staan, die met hun wortels en gewicht geen bedreiging voor de constructie vormen. De kosten voor het kappen en herplanten van de bomen worden gezamenlijk gedragen door de gemeente en Vitens.
