De druk op de Nederlandse drinkwatervoorziening wordt zichtbaar in Flevoland. In de Noordoostpolder kan drinkwaterbedrijf Vitens de groeiende vraag van bedrijven niet langer opvangen. Nieuwe ondernemingen of bestaande bedrijven die hun aansluiting willen uitbreiden, zullen de komende jaren zelf in hun watervoorziening moeten voorzien. Dat meldt Trouw.
De problemen spelen al sinds 2023, maar volgens Vitens is inmiddels duidelijk dat uitbreiding van de leveringscapaciteit op korte en middellange termijn niet haalbaar is. Daarmee komt een rem te staan op economische ontwikkelingen in het noordelijk deel van Flevoland. De situatie in de Noordoostpolder staat niet op zichzelf. In heel Nederland staat de drinkwatervoorziening onder druk. De bevolking groeit, het watergebruik stijgt en door klimaatverandering komen langere droge periodes vaker voor. Die combinatie zorgt voor structurele spanningen in het systeem.
Specifiek in het noorden van Flevoland speelt nog een extra complicatie. Urk en de gemeente Noordoostpolder zijn voor hun drinkwater afhankelijk van aanvoer uit Overijssel. Maar ook daar loopt de capaciteit tegen grenzen aan. Ondertussen groeit de regionale economie. In de Noordoostpolder vestigen zich nieuwe bedrijven, waaronder voedselverwerkende industrie die relatief veel water verbruikt. Daarnaast zijn er plannen voor een nieuwe haven en bedrijventerrein in Urk – Port of Urk – waarvan de eerste kavels al zijn verkocht.
Twee onderdelen
Welke bedrijven concreet geraakt worden door het besluit, is nog niet bekend. De provincie benadrukt dat bestaande bedrijven die hun aansluiting niet willen vergroten, geen hinder ondervinden van de huidige beperkingen. Volgens de provincie bestaat het waterprobleem uit twee onderdelen. Enerzijds is de maximale vergunningscapaciteit voor grote aansluitingen bereikt. Anderzijds zit de rioolwaterzuivering aan de grens van wat technisch mogelijk is.
Voor drinkwaterbedrijven zoals Vitens geldt een wettelijke leveringsplicht aan huishoudens. Die verplichting bestaat niet voor bedrijven. In situaties van schaarste krijgen woningen dus voorrang. De afgelopen periode onderzochten de provincie Flevoland, Vitens, het waterschap en de gemeenten Urk en Noordoostpolder verschillende oplossingsrichtingen. Daarbij werd gekeken naar onder meer het transporteren van drinkwater uit andere regio’s en het gebruik van oppervlaktewater.
Die opties bleken echter geen structurele oplossing te bieden. Ze geven onvoldoende zekerheid dat binnen tien jaar voldoende water beschikbaar kan worden gemaakt voor alle bedrijven die daarom vragen. Daarmee resteert voor nieuwe of uitbreidende bedrijven één route: zelf het watersysteem organiseren. Dat betekent dat ondernemingen niet alleen hun eigen drinkwatervoorziening moeten regelen, maar ook de verwerking van hun afvalwater. Het gaat om het volledige watersysteem, van inname tot lozing.
Eigen oplossingen
De provincie geeft nog geen concrete voorbeelden van mogelijke oplossingen, maar stelt dat “bedrijven kunnen zelf nu al actie ondernemen door bijvoorbeeld waterbesparende maatregelen te nemen, water met de juiste kwaliteit hergebruiken of zelf geschikt water zoeken”. Die oproep past binnen een bredere trend waarbij industriële watergebruikers vaker kijken naar alternatieve bronnen, zoals hergebruik of samenwerkingen.
Volgens de provincie moeten bedrijven er niet alleen voor staan. Er wordt gewerkt aan een gezamenlijk traject om tot oplossingen te komen. “Alle betrokken partijen hebben een verantwoordelijkheid in een duurzaam en toekomstbestendig watersysteem. We moeten hierin met elkaar samenwerken aan een oplossing.” De verwachting is dat er in de zomer van 2026 een concreet samenwerkingsplan ligt waarin staat hoe overheid, waterbedrijven en ondernemers de schaarste gezamenlijk willen aanpakken.
