Wat zijn de regels voor vervuild water dat vanaf de grens Nederland instroomt? Dat is volgens Waterschap De Dommel nu niet duidelijk en daarom stapt het opnieuw naar de rechter. De aanleiding is een deelvergunning voor zinkfabriek Nyrstar in het Belgische Pelt, die over een paar jaar volledig moet worden vernieuwd.
Afgelopen najaar tekende De Dommel al administratief beroep aan tegen de vergunning die de Vlaamse provincie Limburg aan Nyrstar had verleend voor de lozing van chloride, sulfaat, thallium en seleen. Het ging om een tijdelijke vergunning tot 2027, die wel strenger was dan de vorige maar volgens het Nederlandse waterschap nog onvoldoende rekening hield met zijn bezwaren.
De Belgische zinkfabrikant loost op de Eindergatloop, een kleine zijbeek van de Dommel, in de regio ook wel ‘het giftig beekske’ genoemd. Via het water van de Dommel, die slechts een paar kilometer door België loopt, worden de schadelijke stoffen meegevoerd de grens over, het beheergebied van Waterschap De Dommel in. Daardoor hebben de lozingen vrijwel uitsluitend effect op de waterkwaliteit in Nederland.
In antwoord op het administratieve beroep heeft de Vlaamse minister van Omgeving en Landbouw de lozingsvergunning van Nyrstar begin maart iets aangescherpt voor chloride en sulfaat. De Dommel noemde dat toen "een stap in de goede richting", maar zei ook daarmee de waterkwaliteitsdoelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) niet te gaan halen.
Maasstroomgebied
Nadere bestudering van het ministeriële besluit sterkte het waterschap in die overtuiging. "Het is niet genoeg om de Dommel schoner te krijgen", verklaart woordvoerder Ingeborg Riedstra. "Voor thallium en seleen is de vergunning niet aangescherpt, terwijl ook deze stoffen de waterkwaliteit negatief beïnvloeden."
Bovendien, zo stelt De Dommel, is het niet duidelijk of en hoe de bezwaren van het Nederlandse waterschap in de vergunning worden meegenomen. Riedstra: "Er hoeft niets mee gedaan te worden, terwijl de belasting eigenlijk alleen ons water betreft. En daarnaast zijn de KRW-normen in België ook minder streng."
Volgens de Vlaamse minister Jo Brouns is afstemming niet verplicht, omdat de Dommel geen internationaal stroomgebiedsdistrict is volgens de KRW. Volgens het waterschap echter valt de rivier wel degelijk onder het Maasstroomgebied, en moet Vlaanderen dus rekening houden met de Nederlandse normen voor goede waterkwaliteit.
Gesprekspartner
Dit principiële verschil van inzicht is voor De Dommel een belangrijke reden om de juridische procedure door te zetten en nu naar de Vlaamse Raad voor Vergunningenbetwistingen te stappen. Die kan de kwestie vervolgens voorleggen aan het Europese Hof van Justitie.
Via de rechter wil het waterschap duidelijkheid afdwingen over wat het ziet als de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het water van de Dommel. Dat is vooral ook van belang als in 2029 de volledige vergunning van Nyrstar moet worden vernieuwd. De Dommel hoopt dan "als volwaardige gesprekspartner" aan tafel te zitten en zo invloed te hebben.
Intussen gaan de gesprekken met de Vlaamse overheid, het ministerie in Nederland en Nyrstar gewoon door, benadrukt het waterschap. "Wij zijn ervan overtuigd dat onze Vlaamse partners óók een schonere Dommel willen. Samen willen we zoeken naar hoe we dat bereiken."
Elf gemeenten
Het waterschap staat niet alleen: ook elf gemeenten langs de Dommel dienden eerder deze week een zogenaamd verzet in bij de Raad voor Vergunningbetwistingen en vrijdag sloot Natuurmonumenten zich daarbij aan. De provincie Noord-Brabant gaf eerder wel een negatief advies af voor de deelvergunning, maar besloot niet in beroep te gaan.
