Met 97,3 procent behaalden de waterschappen het hoogste percentage energieneutraliteit ooit. Dat blijkt uit de onlangs verschenen ‘Klimaatmonitor Waterschappen 2025’. De waterschappen zijn dan ook tevreden, maar: ‘het blijft een momentopname: nieuwe uitdagingen dienen zich voortdurend aan om de energieneutraliteit te behouden.’
Met de klimaatmonitor houden de waterschappen jaarlijks bij hoe ze hun bedrijfsvoering verduurzamen en klimaatimpact beperken. Ina Elema is beleidsadviseur Energie & Klimaat bij de Unie van Waterschappen. “We zijn heel tevreden over de vooruitgang. Met 97,3 procent energieneutraliteit hebben we ons doel bijna bereikt. Dit met dank aan onze investeringen, denk aan zonne- en windenergie en energieproductie uit zuiveringsprocessen, maar natuurlijk ook aan energiebesparingen.”
Daar hoort wel de kanttekening bij dat 2025 een verhoudingsgewijs droog jaar was. “Dus hoefde er minder neerslag verpompt te worden door oppervlaktegemalen en verwerkt bij de rwzi’s dan in eerdere jaren. Maar zelfs als we dat meenemen, laten de waterschappen nog steeds vooruitgang zien.”
De monitor laat volgens Elema ook zien dat er op andere vlakken mooie resultaten zijn behaald. “We kijken heel kritisch naar onze energie-efficiëntie. Naar mate er meer assets worden vervangen, worden we steeds energiezuiniger. Ook als het gaat om duurzaam opdrachtgeverschap zie je dat er stappen worden gezet.”
Toch wijst Elema er nadrukkelijk op dat de klimaatmonitor een momentopname is, ook als het gaat om energieverbruik. “Het maakt dus uit of we over natte of drogere jaren praten, maar er komen ook weer andere uitdagingen op ons af. De bevolkingsgroei en ook de implementatie van de Europese richtlijn stedelijk afvalwater hebben invloed op onze energievraag.”
Inmiddels vormt de uitstoot van methaan en lachgas uit rioolwaterzuiveringen een groot deel van de klimaatvoetafdruk van de waterschappen. “Een aantal jaar geleden was die uitstoot nog niet goed te meten. Dat lukt nu wel. Via versnellingsprogramma’s en nieuwe maatregelen gaan we die uitstoot te lijf. De komende jaren wordt het zaak de kennis die we hierover hebben opgebouwd in de praktijk om te zetten.”
Net zoals in de vorige klimaatmonitor, maken de waterschappen ook nu weer hun zorgen duidelijk over de netcongestie. “We zijn op de goede weg, maar we weten dat we nog verder aan de slag moeten. Om te kunnen waarborgen dat we de beschikking houden over de energie die we nodig hebben, richten we ons daarom ook op innovatieve oplossingen zoals energieopslag en aquathermie.”
