Een brede coalitie van Nederlandse bedrijven - waaronder een groot aantal spelers uit de watersector - roept informateur Sybrand van Haersma Buma op om in de komende kabinetsperiode stevig te investeren in buitenlandbeleid. Dat staat in een brief die op 27 november aan de informateur is gestuurd. De partijen vragen om herstel van de zogeheten Dutch Diamond-aanpak, het samenwerkingsmodel waarin overheid, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties gelijkwaardig optrekken.
Veel ondertekenaars komen uit watergerelateerde domeinen, zoals het Netherlands Water Partnership (NWP), Water Alliance, IHE Delft, Acacia Water, FutureWater, Haskoning en verschillende universiteiten. Zij zien dat de internationale positie van Nederland als waterland kwetsbaarder is geworden. Ze waarschuwen dat de internationale reputatie van Nederland onder druk staat.
“Een sterk, breed en zelfverzekerd buitenlandbeleid is óók een binnenlands belang”, schrijven de organisaties. Volgens hen hebben jaren van bezuinigingen op diplomatie, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties geleid tot een verzwakt internationaal profiel. Die trend moet worden gekeerd, stellen zij, omdat vrede, veiligheid en economisch verdienvermogen direct verbonden zijn met hoe Nederland zich internationaal positioneert.
Centraal in de oproep staat de vraag om de overheid weer een actieve en verbindende rol te laten spelen in de samenwerking tussen de vier pijlers van de Dutch Diamond. Die aanpak, internationaal geprezen als effectief model voor geïntegreerde samenwerking, is volgens de ondertekenaars de afgelopen jaren uitgehold.
“De diamant is dof geworden en moet weer glans gaan krijgen”, valt te lezen in de brief. Om dat te bereiken moet de overheid onder meer:
- stabiel en coherent meerjarenbeleid bieden op thema’s als handel, vrede en veiligheid, mondiale gezondheid en klimaat;
- financiering en randvoorwaarden beschikbaar stellen om samenwerking te versterken;
- kennisuitwisseling en talentontwikkeling stimuleren.
Mondiale zuiden
De coalitie benadrukt daarnaast dat Nederland nauwer moet aansluiten bij de prioriteiten van landen in het mondiale Zuiden. Dat vergroot volgens hen de aantrekkelijkheid van Nederland als partner, vooral in een wereld waarin geopolitieke concurrentie om invloed groeit. De recent gepubliceerde Afrika-strategie van de Nederlandse overheid wordt in de brief genoemd als een stevig fundament voor gelijkwaardige samenwerking, gericht op stabiliteit, eerlijke handel en duurzame ontwikkeling.
Ook is er een oproep om de voorgenomen bezuinigingen op ambassades en consulaten terug te draaien. Door geopolitieke spanningen, humanitaire crises en economische rivaliteit is een sterk buitenlands netwerk volgens de ondertekenaars onmisbaar. “Den Haag ligt eenvoudigweg te ver weg van de plekken waar Nederlandse belange dagelijks aandacht behoeven”, schrijven ze.
Ambassades en multilaterale posten functioneren als centrale toegangspoorten voor bedrijven, maatschappelijke organisaties en onderzoekers die internationaal willen opereren. In hun huidige vorm schiet deze infrastructuur tekort, aldus de coalitie.
Daarnaast werkt de groep aan een witboek met voorbeelden van succesvolle Dutch Diamond-samenwerkingen. Dit document wordt aangeboden aan Kamerleden en betrokken ministeries, met als doel om beleidsvorming te ondersteunen.
De lijst met ondertekenaars telt meer dan tachtig partijen: van universiteiten (WUR, TU Delft, Universiteit Twente) en kennisinstituten (KIT, IHE Delft), maatschappelijke organisaties (SNV, Cordaid, Mercy Corps) tot agrifood- en watertechnologiebedrijven.
