Tussen 2030 en 2035 willen de waterschappen klimaatneutraal zijn. Wetterskip Fryslân hanteert het jaartal 2030 als doelstelling en wil daarom de emissie van lachgas op waterzuiveringen substantieel naar beneden brengen. Als eerste stap wordt op meer zuiveringen lachgas gemeten om vervolgens maatregelen te kunnen nemen.
“Om onze uitstoot van CO2 tegen te gaan, hebben we het energiedeel al vergroend. We gebruiken biogas, zonnepanelen en een windmolen. Maar op de zuivering komen nog steeds broeikasgassen als lachgas en methaan vrij”, legt Sybren Gerbens uit. Hij is senior zuiveringstechnoloog van Wetterskip Fryslân.
Lachgas vormt volgens Gerbens vijfenzeventig procent van de nog resterende klimaatvoetafdruk van het waterschap. Op de 27 rioolwaterzuiveringen van het Wetterskip wordt evenveel lachgas uitgestoten als ruim 18.000 ton CO2 per jaar.
In 2030 wil Wetterskip Fryslân dat terugbrengen tot minder dan 10.000 ton CO2. “Wij zijn overigens niet het enige waterschap dat hiermee bezig is. Deze inspanningen horen bij het landelijke Versnellingsprogramma Lachgas, dat de lachgasuitstoot in Nederland in 2030 wil halveren. Het ministerie van EZK heeft hiervoor ook gelden ter beschikking gesteld.”
Concreet betekent dit dat het aantal zuiveringen waarop de lachgasemissies wordt gemeten stijgt van drie naar tien. “We zien dat je niet automatisch informatie van de ene voor de andere zuivering kan gebruiken. Elke zuivering werkt toch op een eigen manier en dat betekent dat de effectieve manier om emissies tegen te gaan ook kan verschillen.”
Lachgas werd de afgelopen periode door het Wetterskip al gemeten op de rioolwaterzuiveringen in Drachten, Leeuwarden en Wolvega. “Van de zuivering in Heerenveen hebben we ook al meerjarige meetgegevens, dat pikken we nu ook weer op. Daar komen de zuiveringen in Harlingen, Dokkum, Bolsward, Sneek, Kootstertille en Gorredijk nog bij.”
Na ongeveer twee jaar meten verwacht Gerbens dat het Wetterskip kan beginnen met het nemen van maatregelen op de zuiveringen. “We gaan drie jaar meten. De eerste twee jaar om de situatie goed in kaart te brengen, daarna om de impact van maatregelen te meten. Waarschijnlijk zal het aanpassen van de beluchtingsregeling een van de belangrijkste stappen zijn om te zetten. Op de zuivering in Heerenveen hebben we daarmee bijvoorbeeld in een eerder stadium al voor een aanzienlijke reductie kunnen zorgen.”
Gerbens verwacht overigens ook nog positieve bijeffecten van het meten van de lachgasemissies op de zuivering. “Als je een piek hebt in je lachgasemissies is dat een indicator dat er iets aan de hand is op je zuivering. Meten kan dus echt helpen om het hele zuiveringsproces te optimaliseren. Dat is ook voor het behalen van de doelen van de Kaderrichtlijn Water natuurlijk van belang.”
Behalve lachgas komt er bij de zuivering ook methaan vrij. “Lachgas is het grootste deel van de uitstoot. Dat wordt nu ook landelijk erkend en opgepakt. Er wordt weliswaar minder methaan uitgestoten, maar het beperken van die emissie is toch iets waar we ook serieus naar willen gaan kijken op onze zuiveringen. Dat is de volgende stap.”
