De groei van het aantal zeehonden voor de Nederlandse kust leidt tot een sterke achteruitgang van zeldzame trekvissen in het stroomgebied van de Rijn en de Maas, waaronder de zalm. Dat stelt een onderzoeksrapport van de internationale Rijncommissie over oorzaken van de achteruitgang van de zalm.
Na een redelijk succesvolle herintroductie gaat het sinds 10 jaar zorgelijk slecht met de zalm in het stroomgebied van de Rijn. De tot de verbeelding sprekende trekvis is niet in staat om een levensvatbare populatie te vormen in de op een na langste rivier van Europa.
De Internationale Commissie ter Bescherming van de Rijn liet een onderzoek instellen naar oorzaken van de achteruitgang van de zalm. “De grote dichtheid aan grijze en gewone zeehonden voor de monding van de Rijn en Maas is waarschijnlijk een essentiële factor in de achteruitgang van de trekvispopulaties in de Maas en de Rijn”, staat in het onderzoeksrapport dat afgelopen week is gepubliceerd.
De zeehonden eten veel trekvissen op die passeren op weg naar zee of die juist van plan zijn om de grote rivieren op te trekken om te paaien. Dit speelt zich af in de Voordelta bij het Haringvliet en de Nieuwe Waterweg, en in de Waddenzee. Naast de zalm hebben de zeehonden het ook gemunt op de zeeforel, elft en zeeprik, drie schaarse soorten trekvissen.
De onderzoekers zien een oplossing door in het Haringvliet en de Voordelta de beschermde zeehonden te verjagen met akoestische afschrikkingsapparatuur, zodat trekvissen onbelemmerd kunnen passeren. Er wordt een onderzoek bepleit naar deze aanpak.
Meerval
Behalve de zeehond worden ook de aalscholver en meerval verantwoordelijk gehouden voor de schamele stand van de zalm in het stroomgebied van de Rijn. Beide dieren eten jonge zalmen die worden uitgezet.
Jaarlijks worden bijna een miljoen zalmpjes in de Rijn losgelaten, die de tocht ondernemen naar zee. Minder dan 1 procent daarvan slaagt erin om volwassen te worden en vanuit zee stroomopwaarts terug te keren in zijriviertjes van de Rijn om te paaien.
De afgelopen 35 jaar is er tientallen miljoenen euro’s geïnvesteerd in terugkeer van de verdwenen zalm in de Rijn. De trekvis is het internationale boegbeeld van herstel van het ecosysteem van de Rijn. Veel waterkrachtcentrales en stuwen zijn voorzien van vistrappen.
Naast predatie zijn lage rivierstanden ongunstig voor het trekgedrag van zalmen, evenals de oplopende temperatuur van de Rijn en scheepsschroeven van vrachtschepen. Ook zijn er in Frankrijk - ter hoogte van Straatsburg - nog altijd waterkrachtcentrales in de rivier die moeilijk te passeren zijn voor trekvissen.
