Van alle eendagsvlieglarven die vorig jaar in het burgeronderzoek Waterdiertjes.nl zijn gespot, staat de zwemmende eendagsvlieg met stip op een. Zijn larven werden vooral waargenomen op locaties met afwisselend open water en begroeiing. Dat blijkt uit de resultaten van bijna duizend bemonsteringen van vooral kleinere wateren.
Ruim 650 vrijwilligers deden in 2025 mee aan de tellingen voor het burgerplatform Waterdiertjes.nl. Zij schepten water in hun eigen omgeving, bekeken de monsters en gaven door welke waterdieren zij daarin herkenden.
Speciale aandacht was er dit jaar voor eendagsvlieglarven of haften. Die werden in zo’n 40 procent van de onderzochte wateren gezien, en dan bleek het vooral om de larven van de zwemmende eendagsvlieg te gaan. In totaal werd deze soort 6883 keer gespot, net iets minder vaak dan de duikerwants, die met 7728 keer in absolute aantallen won (maar tot een andere soortgroep behoort).
In de top tien van de vaakst voorkomende soortgroepen zijn kleine verschuivingen te zien ten opzichte van voorgaande jaren. De opvallendste stijger in 2025 was de larve van de veder- of dansmug, de opvallendste daler de poelslak. Volgens de analyse van de resultaten hebben deze kleine veranderingen nauwelijks effect op de beoordeling van de algehele waterkwaliteit.
Vervuiling
De larven van eendagsvliegen kwamen in gemiddeld een op de drie watermonsters uit de bebouwde omgeving voor, in het landelijk gebied was dat een op de twee. Ze zijn te onderscheiden in vier groepen: de zwemmende, de gravende, de kruipende en de platte.
Van de in totaal 8325 gevangen larven behoorde het overgrote deel (6883) tot de soortgroep zwemmende eendagsvlieglarven. Sommige soorten hiervan zijn zeer gevoelig voor vervuiling van het water en vernietiging van hun leefomgeving, aldus de analyse. Zij leven vooral in langzaam stromende laaglandbeken en sneller stromende beken in Zuid-Limburg.
In stilstaande wateren komt een zwemmende eendagsvliegsoort voor die het minder nauw neemt met de waterkwaliteit, maar die de heel vuile wateren wel vermijdt. Deze gewone tweevleugel valt op door zijn snelle manier van zwemmen en hij kan, met wel zes generaties per jaar, verstoorde wateren ook snel opnieuw koloniseren.
Schaatsenrijder
Het platform Waterdiertjes.nl is ontwikkeld door verschillende partijen, waaronder Wageningen University & Research en de Unie van Waterschappen, om burgers bewust te maken van de waterkwaliteit in hun omgeving. Daarnaast draagt het bij aan kennis over wateren die niet door de waterschappen worden gemonitord. In het onderzoek van 2026 staat de schaatsenrijder centraal.
