We moeten meer samenleven met het water, is het nieuwe adagium in de waterwereld. Maar hoe doe je dat? De stad Zwolle voegt de daad bij het woord. “Onze ambitie is dat we water meer aanwezig laten zijn in de stad en dat we meer samenleven met het water”, vertelt Gerdien Rots, wethouder van Zwolle in de H₂O-podcast De Toekomst van Ons Water.
De provinciehoofdstad van Overijssel kent een verhoogd risico op overstromingen. “Zwolle ligt eigenlijk buitendijks in de delta van de IJssel, Overijsselse Vecht en het Zwarte Water, waardoor het een uitdaging is om Zwolle veilig en droog te houden”, schetst wethouder Rots.
In de kerstvakantie van 2023 was het voor het laatst kritiek. Toen dreigden de stadsgrachten in de binnenstad buiten de kades te treden. Het ging op het nippertje goed. Rots leerde toen in haar rol als locoburgemeester een wijze les: “Voor mij werd toen duidelijk dat wij zelf verantwoordelijk waren voor de zandzakken, voor het geval het mis zou gaan. Onze binnenstad ligt formeel buitendijks, dus we kunnen voor onze veiligheid geen beroep doen op het waterschap.”
Blank staan
Het venijn voor Zwolle komt vanuit de weteringen van Salland, die het water naar het IJsselmeer afvoeren via de Zwolse stadsgrachten en het Zwarte Water. Daarom werkt de stad al jarenlang aan klimaatadaptieve maatregelen om het water de baas te blijven. Zo wordt bij de bouw van appartementencomplexen tegenover het provinciehuis gekozen voor innovatieve oplossingen om de gebouwen voor wateropvang te benutten in geval van nood. Ook is ten zuiden van de stad een retentiegebied voor water aangewezen voor het geval de toevoer vanuit de Sallandse weteringen tot overstromingen zou kunnen leiden.
Tegelijk waarschuwt de wethouder dat de inwoners van Zwolle iets vaker wateroverlast zullen moeten accepteren. “Onze huidige generaties zijn opgegroeid met een gigantisch droge voeten-comfort. Dat is een grote verworvenheid. Maar we zijn daarin ook iets doorgeslagen. Ik vind het een verrijking wanneer we meer met de natuur en dus ook met water leren samenleven. Dat betekent concreet dat je moet accepteren dat een tuin of straat af en toe blank staat.”
Stadsrivier
Zwolle wil het water “gecontroleerd laten terugkomen” in de stad. “We hebben het vergezicht van een stadsrivier die door de stad stroomt. De kades van de grachten willen we parkachtig maken, met overstroombare oevers. Op plekken waar het veilig kan, willen we meer water toestaan, zoals bij het Noordereiland en theater De Spiegel. Dat geeft meerwaarde aan de stad.”
Ook zet Zwolle in op wonen met en op het water. Er wordt gewerkt aan een plan voor een drijvend appartementencomplex met sociale huurwoningen, in samenwerking met een woningcorporatie en een plaatselijke ondernemer. Ook mikt de gemeente op de bouw van woningen die meebewegen met waterstanden bij de Overijsselse Vecht. Rots: “Ik wil graag een vernieuwingsslag maken bij de opgave voor woningbouw, waarin we waterkavels toevoegen aan het palet van wonen.”
Beluister het volledige gesprek van Wim Eikelboom met waterwethouder Gerdien Rots van Zwolle in de podcast De Toekomst van Ons Water.
