Tien jaar geleden plaatste mijn netbeheerder een slimme energiemeter. Niet om gevraagd, maar reuzeblij mee. Met ook zonnepanelen halveerde mijn energieverbruik. Meterstanden hoef ik niet meer door te geven.
door Jos Peters
Jos PetersWaterbedrijven waarschuwen al jaren: levering van kraanwater spreekt niet meer vanzelf. Er kwam een ‘Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing’, nu een jaar geleden. Dan is het tijd - zou je denken - dat ook mijn waterbedrijf bij me aanbelt. Ondertussen experimenteert de sector met slimme watermeters, dat duurt mij te lang. Dus kocht ik zélf zo’n ding. Aansluiten bleek een fluitje van een cent: schroef houdertje op oude meter, klik nieuwe gadget daarop, download een gratis app, voer wifi wachtwoord in. Klaar is Kees. Zelfs een oud opaatje kan het. Kennelijk.
Terug naar genoemd plan: Nederlanders verbruiken thuis gemiddeld 129 liter per dag per persoon. Dat moet naar maximaal 100 in het jaar 2035. Pakweg driekwart is voor douchen, toiletspoelen, de was. Je hoeft echt geen pilot te doen om te weten dat we enorm besparen met korter douchen, slimmer toiletspoelen, wassen met volle trommel. Het plan verwacht dat ‘op basis van alleen vrijwilligheid het besparingsdoel niet gehaald zal worden’. Hoe dan wel?
Ben er even voor gaan zitten: bestudering van mijn oude jaarnota’s laat zien dat het hoofdelijk verbruik daalde met elke lang douchende dochter die het ouderlijk huis verliet. Tóch was het vorig jaar nog 105 liter daags. En nu, met mijn nieuwe speeltje? Had ik het eerder gehad, had ik vast sneller mijn toilet - dat liep door - laten maken. Op mijn smartphone zie ik met eigen ogen dat spoelen 7 liter kost (grote knop) of 3 liter (kleine knop). Oeps, uit mijn regendouche valt dik 10 liter per minuut. Een wasje draaien: 60 liter. Mijn hoofdelijk verbruik is nu 80 liter daags. Kan lager - vind ik - ook als dochters en kleinkinderen af en toe logeren. Gelukkig doen ze dat. Het is me duidelijk, wil ik nóg een stap zetten dan moet ik aan een zuiniger douchekop.
Ik ben ervan overtuigd dat burgers minder verkwisten als het waterbedrijf hen meer waterbewust maakt
Landelijk het besparingsdoel bereiken - gemiddeld niet meer dan 100 liter daags - mag dat nog 10 jaar duren? Waarom niet een tikje meer ambitie? Jaarlijks mailt mijn waterbedrijf me het maandelijks termijnbedrag, een toelichting waarom het tarief gestegen is, tips hoe te besparen. Maar nog steeds moet ik desgevraagd en eens per jaar - heel old school - onder in mijn meterkast kruipen om mijn oude meter af te lezen. Gelukkig ‘alleen de cijfers voor de komma’.
Ik vraag wel eens wat rond: vrienden, buren, velen hebben geen idee, weten niet hun verbruik, nóch hoeveel ze maandelijks betalen. Sommigen weten niet eens de naam van hun waterbedrijf of noemen een naam uit lang vervlogen tijden. Ik ben ervan overtuigd dat burgers minder verkwisten als het waterbedrijf hen meer waterbewust maakt. Kan het sneller informeren, bijvoorbeeld over onopgemerkte lekkages of sluipverbruik van een doorlopend toilet? Waarom stuurt het niet ook andere berichten? Bijvoorbeeld ‘uw verbruik is hoger dan vorig jaar’ of ‘20 procent hoger dan gemiddeld van een tweepersoonshuishouden’. Informatie is de sleutel, al zullen ook financiële prikkels nodig zijn. Notoire verspillers moet je aanpakken. Dat zal ze leren.
We rijden zuiniger auto als op het dashboard een lampje soms rood oplicht. Wie zijn stappen telt, beweegt meer. Wie zijn waterverbruik meet, verbruikt minder. Onmiddellijke feedback (niet pas in de jaarnota) zorgt voor verandering van gedrag. Zeg niet dat waterbesparing moet (‘dat maak ik zelf wel uit, ik betáal er toch voor’), maar help en verleid om minder te verspillen van wat zo waardevol is. En zo weinig kost. Zorg dat mensen hun verbruik weten of vaker zelf meten.
Jos Peters is civiel ingenieur, waterexpert en -activist
LEES OOK
